مطالبه استارت‌آپ‌ها از دولت

شاید مهم‌ ترین نتیجه گردهم آمدن مدیران برخی استارت‌آپ‌ها باحضور وزیر ارتباطات این بود که دولت از زبان فعالان این بخش شنید که بهتر است تا تمرکز خود را روی مساعد کردن فضای کسب و کار و دخالت کمتر در این حوزه داشته باشد و اجازه دهد تا مسیر طبیعی رشد در این فضا طی شود.  بحث فیلترینگ تلگرام از مهم‌ترین موضوعات مورد اشاره استارت‌آپ‌ها بود مدیرعامل استارت‌آپ «ابر روان» دراین زمینه خطاب به جهرمی گفت: «فیلتر کردن سایت‌های خارجی‌ها خیانت به سرویس‌های داخلی است. اختلالات اخیر باعث ضرر و زیان کسب و کارهای نوپا شد، ما این وسط گیر افتاده‌ایم، نصف سایت‌ها را خارجی‌ها فیلتر کرده‌اند و نیمی دیگر را داخلی‌‌ها.» او در بخش دیگری از انتقاداتش گفت که استارت‌آپ‌ها به جای وام نیاز به حل مشکلاتی همچون بیمه دارند.»

مدیرعامل «کافه بازار» نیز در این نشست به دخالت دولت در حوزه بازی‌های رایانه‌ای اشاره کرد و گفت:« عوارض ۱۰ درصدی که بنیاد بازی‌های رایانه‌ای برای بازی‌های خارجی گذاشته مورد اعتراض ماست. ازسوی دیگر مسوولیت پلت‌فرم‌ها هم هنوز مشخص نشده و دستوراتی از سوی برخی نهادها مثل پلیس فتا به ما می‌رسد که سلیقه‌ای است واتفاقا تاثیر نامطلوب دارد مثلا به ما ابلاغ کرده‌اند که سرویس را روی آی‌پی خارجی ببندید که این مشکلات بسیار زیادی به وجود خواهد آورد.» در ادامه مدیرعامل شتاب‌دهنده آواتک نیز به مشکلات ثبت شرکت و دریافت مجوز اشاره کرد و گفت که فرآیندهای ثبت شرکت بسیار طولانی و غیر ضروری است؛ در حالی که در بسیاری از کشورها راه‌اندازی شرکت بسیار ساده و سریع است. همچنین مفاهیمی مثل فضاهای اشتراک کاری که الان در شتاب‌دهنده‌ها مطرح است با چالش‌های بیمه‌ای مواجه شده است.

مدیرعامل «آواتک» با بیان اینکه سرمایه در دسترس در خاورمیانه کمتر از همه دنیاست و در ایران کمتر از همه جای دیگر است، گفت: «از دولت می‌خواهیم برای تامین سرمایه استارت‌آپی در کنار سرمایه‌گذاران جسورانه بخش خصوصی قرار بگیرد.» مدیرعامل «کاربانک» با قدردانی از اقدام دولت که باعث شد جلوی رفع فیلتر از سایت‌های کاریابی آنلاین گرفته شود به قوانین جدید اجباری در این حوزه اشاره کرد و گفت: «از ما می‌خواهند اطلاعات کارجویان و همه کاربران را به سیستمی وارد کنیم که مشخص نیست با این اطلاعات قرار است چه کاری انجام شود.

او از وزیر ارتباطات خواست که پروسه دریافت مجوز را برای این شرکت‌ها حذف کند و اعلام کرد: «یکی از نیازهای گرفتن مجوز آزمایش ایدز بود.» همچنین مدیر استارت‌آپ دونیت با اشاره به اینکه دوسال وقت گذاشته شده تا با نهادهای مختلف پیش‌نویسی برای تامین مالی جمعی برای استارت‌آپ‌ها آماده شود، گفت:«حالا به کمک وزارت ارتباطات آیین‌نامه‌ جدیدی درست شده و متنی که ما در ایجاد آن سهیم بودیم و نظر دادیم تغییر بسیار بدی کرده است. به گفته وی پلت‌فرم‌های تامین مالی جمعی شبیه بورس نیستند ولی این پیش نویس با مدل بورسی تهیه شده و ذات تامین مالی جمعی یا کرادفاندینگ را زیر سوال برده است.»

مدیر انجمن صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه (VC‌)ها نیز با بیان اینکه دولت خودش رقیب اصلی وی سی هاست، گفت:«نظام کشور ما پولی است، همه می‌خواهند وام بدهند این اصلا درست نیست. تخصص سرمایه‌گذاری جسورانه در کشور نداریم. بزرگ‌ترین فیلترینگ کشور دستور بانک مرکزی برای ممانعت از حضور بانک‌ها در VC‌ها اتفاق افتاده است.» مدیر شرکت سرمایه‌گذاری رهنما نیز در سخنان خود از وزیر ارتباطات خواست از دخالت نهادهایی که درباره فضای مجازی بدون تامل تصمیم‌گیری می‌کنند، بکاهد. او گفت: «ما روی ۵ شرکت سرمایه‌گذاری کردیم که در جریان فیلترینگ تلگرام آسیب دیدند.» همچنین مدیرعامل استارت‌آپ فرانش نیز با اشاره به اینکه توجه به محتوا در کشور بی‌ارزش شده است، گفت: «موضوع کپی رایتفرهنگی است متاسفم که صنعت محتوا را فقط ترافیک اینترنت می‌بینند.» مدیر استارت‌آپ ریحون نیز با اشاره به فیلترینگ تلگرام در هفته‌های اخیر گفت: «۷۶ درصد هزینه‌های ما در آن بازه از بین رفت. آیا کسی گزارشی از خسارات فیلترینگ کسب و کارها تهیه کرده است؟ این شاید باعث شود مسوولان دفعه بعد در زدن یا نزدن یک دگمه کمی تردید کنند.» مدیر استارت‌آپ ابرینو نیز به موضوع فیلترینگ استارت‌آپ‌های ایرانی اشاره کرد و گفت:«فیلترینگ کسب و کار داخلی معادل اعدام یک کسب و کار است.»

 پیام‌رسانی مورد قبول ماست که حاکمیت را بپذیرد

در پایان این گفت‌وگو، محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات به مواضع خود، دولت و حاکمیت در قبال کسب و کارها و تعامل با شکبه‌های اجتماعی آنلاین اشاره کرد. به گفته او مقاومت در برابر فناوری اطلاعات برای زندگی بشر منطقی نیست و اگر ما خود را با ساختارها منطبق نکرده و حدود خود را متناسب نکنیم، در عرصه رقابت فناوری و فرهنگ بازنده خواهیم بود و به ناچار مغلوب فناوری و فرهنگی که به ما تحمیل می‌شود، خواهیم شد. به گفته او شرکت‌های برتر امروزه عمدتا شرکت‌های فناوری هستند. از طرفی حاکمیت‌ها در حال واگذاری قدرت به این حوزه هستند و این چالش در همه دنیا وجود دارد.

او همچنین در پاسخ به انتقاداتی که درباره سطح آگاهی بدنه دولت در تعامل با کسب و کارهای آنلاین وجود دارد، گفت: «باید سواد را در بدنه حاکمیت افزایش دهیم و درباره اینکه چه تغییراتی در حال وقوع است، آگاهی‌رسانی کنیم. البته در کنار ضعفی که در بدنه دولت در فهم دانش آی‌تی وجود دارد، پذیرش مطالب هم راحت‌تر می‌شود.» جهرمی با اشاره به حمایت از کسب و کارهای نوپا اعلام کرد: «بناست این شرکت‌ها تا دو سال تحت حمایت‌هایی باشند و بحث تامین مالی برای استارت‌آپ‌ها و تسهیل قوانین در دست اقدام است.» به گفته او تمام ۵۰۰ میلیارد تومان وامی که قرار است به کسب و کارها اختصاص یابد، در قالب وام نیست بلکه این هزینه در حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر نیز می‌آید و منابعی با سود کمتر باید در اختیار وی‌سی‌ها (سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر) قرار بگیرد.

او همچنین گفت: «بخشی از فضای مجازی در اختیار فضایی وجود دارد که برای ما تحریم شده است. از جمله گوگل‌پلی و اپ‌استور که گاهی سرویس‌های خود را به روی ما می‌بندند، بنابراین اقتصاد ما نباید مبتنی بر چارچوبی باشد که برای ما تحریم شده است.» او در بخش دیگری از این نشست گفت: «گفته شده پیام‌رسانی از طرف ما مورد قبول است که اعمال حاکمیت ما را بپذیرد. اگر کسانی با این شرط مخالف هستند، باید بگویم وقتی یک پیام‌رسان هست که احکام ما را نمی‌پذیرد، چه اقدامی در برابر آن می‌توان انجام داد. بنابراین باید پذیرفت که این مساله با برخورد رادیکالی طرفین حل نمی‌شود.» آذری‌جهرمی همچنین با برشمردن دو عرصه پیام‌رسان و رسانه اظهار کرد: «با توجه به شرایط موجود باید به سمتی برویم که ظرفیت پیام‌رسانی را در کشور فعال کنیم. البته بحث رسانه با پیام‌رسان متفاوت است. ما اگر به لحاظ اعتماد عمومی مشکل داریم، باید آن را برطرف کنیم. البته پروپاگاندای رسانه‌ای نیز علیه ابزارهای ما وجود دارد که باید آنها را حل کنیم.»

 ارتباط ادامه‌دار وزیر با فعالان استارت‌آپی

به‌نظر می‌رسد رسیدگی به خواسته‌های فعالان استارت‌آپی که نتوانستند بدون واهمه در یک رویارویی واقعی با دولت آنها را مطرح کنند، چنان گسترده هست که وزیر ارتباطات با ادامه‌دار بودن این جلسات حداقل تا دو هفته آینده موافقت کرده است.